Luật sư nói rõ về vụ tài xế ô tô bán tải chèn ép xe máy khiến 2 vợ chồng và 1 con nhỏ ngã giữa đường: “Anh giải thích và phân tích cạn kẽ, chuyến này anh tài xế kia lành ít dữ nhiều rồi”

Không chỉ là lỗi vượt ẩu

Mới đây, một đoạn clip dài khoảng 27 giây lan truyền trên mạng xã hội tối 27.2 ghi lại cảnh một ô tô bán tải vượt lên rồi đánh lái tạt đầu, khiến xe máy chở 3 người ngã xuống đường trên tuyến Vành đai 3 (Hà Nội).

Thời điểm xảy ra vụ việc là khoảng 21h15, trong điều kiện ban đêm, mật độ phương tiện lớn. Đáng chú ý, trên xe máy có một phụ nữ điều khiển, một người đàn ông ngồi sau và một trẻ em.

Sau cú đánh lái bất ngờ, cả ba ngã xuống mặt đường, sát làn xe có phương tiện cỡ lớn đang lưu thông cùng chiều. Rất may, không xảy ra va chạm nghiêm trọng.

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Hoàng Văn Hà (Công ty Luật TNHH ARC Hà Nội) nhận định, hành vi vượt lên rồi chuyển hướng gấp, chèn ép phương tiện phía trước trong điều kiện ban đêm, tầm nhìn hạn chế, nếu không bảo đảm khoảng cách an toàn, là vi phạm nghiêm trọng quy tắc vượt xe và chuyển hướng theo Luật Giao thông đường bộ năm 2024.

Về chế tài hành chính, theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung), hành vi vượt xe không bảo đảm an toàn, chuyển hướng không bảo đảm an toàn hoặc gây tai nạn giao thông có thể bị phạt tiền ở mức cao, đồng thời bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 2-4 tháng; trường hợp gây tai nạn, thời hạn tước có thể cao hơn tùy tính chất, mức độ.

Khi nào bị truy cứu hình sự?

Theo phân tích của Luật sư Nguyễn Minh Ngọc, Công ty Luật The Light, nếu có thiệt hại về sức khỏe hoặc tài sản đạt ngưỡng luật định và có mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa hành vi đánh lái với việc xe máy ngã, người điều khiển ô tô có thể bị xem xét theo Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.

Tùy mức độ hậu quả, khung hình phạt có thể từ phạt tiền, cải tạo không giam giữ đến phạt tù; trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, mức phạt tù có thể lên tới 15 năm.

Đáng chú ý, hành vi này không đơn thuần là thiếu quan sát mà mang tính chất cố ý “ép xe, dằn mặt”, thể hiện sự coi thường an toàn của người khác, thì ngoài tội danh về giao thông, có thể đặt ra dấu hiệu của tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 Bộ luật Hình sự.

Khi đó, tùy tính chất, mức độ và hậu quả, người vi phạm có thể đối mặt với các khung hình phạt từ phạt tiền, cải tạo không giam giữ đến phạt tù.

Việc đánh giá lỗi sẽ căn cứ vào chứng cứ, diễn biến khách quan, lời khai các bên và dữ liệu camera.

Trong trường hợp “đánh lái để né xe phía trước”, Điều 23 Bộ luật Hình sự quy định về tình thế cấp thiết. Một người chỉ được miễn trách nhiệm khi chứng minh có nguy cơ thực tế, hiện hữu; không còn biện pháp hợp lý nào khác để tránh; và thiệt hại gây ra nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa.

Trong điều kiện giao thông bình thường, nếu có thể giảm tốc độ, giữ khoảng cách hoặc phanh an toàn, việc chuyển hướng gấp gây nguy hiểm cho phương tiện khác khó được coi là hành vi trong tình thế cấp thiết.